Soms is het fijn als leerlingen niet komen opdagen voor hun mondelinge schoolexamens, dan heb je tijd om nog een iets te lezen of iets anders voor te bereiden. Op zoek naar een leuke stelling voor de debatles van vanmiddag kwam ik deze tegen:
Jongeren vermijden keuzes. Ze willen geen lid zijn van een groep, ze willen zich nergens aan binden en ze willen zich nergens op vastleggen. Recentelijk is vastgesteld dat jongeren in toenemende mate aan multi-tasken doen. Dat is ook een vorm van niet willen kiezen.
Dat laatste zinnetje vind ik wel food for thought, niet in de laatste plaats omdat ik er een waardeoordeel in vind doorklinken. Ik wil er nog wel wat losse gedachtes tegenoverstellen.
Jongeren willen niet kiezen, omdat ze niet hoeven te kiezen: we hebben een wereld voor ze geschapen waarin ‘het’ er allemaal is. Dus er is geen directe noodzaak je te beperken in je doen en laten (voor school, online, sociaal etc.) want waarom zou je? Je wilt immers ook wat opties open laten, toch?
Ouders (en ouderen in het algemeen) vinden dat je moet kiezen. Dat is een opvatting die m.i. terug gaat op en past bij een verzuilde samenleving waarin het belangrijk is je identiteit (en stelsel van normen, waarden en gedrag) te ontlenen aan een sociaal-maatschappelijke (en in de praktijk vaak politieke) ‘stroming’. Dat is een wereld die niet bestaat voor jongeren die zijn opgegroeid in een verdigitaliseerd global village. Meningen komen voort uit (toegegeven, niet altijd even kritsch) -zelf-onderzoek en niet uit dogma’s die samenhangen met geloof of overtuiging.
Het verwijt dat jongeren niet willen en/of kunnen kiezen is vooral de kift van een generatie die die luxueuze vrijheid van keuze niet heeft gehad. Je omgeving bepaalde wat je geloofde, wat goed of slecht was. Je vader bepaalde welke opleiding je ging doen en op school bepaalt de leraar wat je leert, wanneer je dat doet en hoe dat moet gebeuren. Er viel gewoon een stuk minder te kiezen. Wie terug kijkt, zal dat wellicht spijtig vinden of vinden dat de geschiedenis je tekort heeft gedaan, maar dat mag toch geen argument zijn om de situatie van de hedendaagse jongere (hoewel, niet alleen jongeren hebben veel meer keuzemogelijkheden natuurlijk) te veroordelen. Hun opa’s en oma’s begrepen Elvis en Jerry Lee Lewis niet, de generatie daarop verfoeide de losbandigheid van de hippies, in de jaren ’80 was alles kil en emotieloos en nu deugt het weer niet.
Ik geloof dat het niet het probleem van de jongeren is, maar het probleem van de ouderen.